โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19)
โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา หรือโควิด (COVID-19) คือ โรคติดเชื้อที่เกิดจากเชื้อไวรัสชื่อ โคโรนา สายพันธุ์ใหม่ 2019 หรือ Severe Acute Respiratory Syndrome-Coronavirus-2 (SARS-CoV-2) ซึ่งเป็นเชื้อไวรัสสายพันธุ์ใหม่ในกลุ่มไวรัสโคโรนาที่สามารถก่อโรคได้ตั้งแต่ไข้หวัดที่มีอาการธรรมดาไปจนถึงอาการรุนแรง ตัวอย่างของไวรัสในกลุ่มโคโรนาได้แก่ Middle East Respiratory Syndrome หรือ MERS-CoV ที่เคยระบาดในไทยก่อนหน้านี้ และ Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS-CoV) ที่เป็นสายพันธุ์ที่มีมาก่อนไวรัส COVID-19 หรือ SARS-CoV-2 มีลักษณะทางชีววิทยาที่สำคัญดังนี้:
โครงสร้างทางชีววิทยา
• จีโนม: SARS-CoV-2 มีจีโนมเป็น RNA ขนาดประมาณ 29,903 คู่เบส ซึ่งมีลำดับพันธุกรรมที่ใกล้เคียงกับไวรัส SARS-CoV ร้อยละ 79.57 และกับไวรัสที่พบในค้างคาว (RatG13) ร้อยละ 96.11
• โปรตีนโครงสร้าง: ไวรัสประกอบด้วยโปรตีนโครงสร้างหลัก 4 ชนิด ได้แก่:
• โปรตีนหนาม (Spike protein): ทำหน้าที่ในการยึดเกาะและเข้าสู่เซลล์เจ้าบ้าน โดยจับกับตัวรับ ACE2 บนเยื่อหุ้มเซลล์
• โปรตีนเปลือก (Envelope protein): มีบทบาทในการสร้างเปลือกหุ้มไวรัส
• โปรตีนผิว (Membrane protein): ช่วยในการสร้างและรักษาโครงสร้างของไวรัส
• โปรตีนนิวคลีโอแคปซิด (Nucleocapsid protein): ทำหน้าที่ประคองสารพันธุกรรมภายในไวรัส
กลไกการติดเชื้อ
• เมื่อไวรัสเข้าสู่ร่างกาย มันจะใช้โปรตีนหนามในการจับกับ ACE2 บนเซลล์เจ้าบ้าน จากนั้นจะปลดปล่อยสารพันธุกรรม RNA เข้าไปในไซโตพลาสซึมของเซลล์ เพื่อเริ่มกระบวนการจำลองแบบและสร้างอนุภาคไวรัสใหม่
การแพร่กระจาย
• การติดเชื้อเกิดขึ้นหลักๆ ผ่านทางละอองฝอยที่เกิดจากการไอหรือจาม ซึ่งสามารถแพร่กระจายได้ง่ายในระยะใกล้เคียงกัน
วิวัฒนาการและการกลายพันธุ์
• SARS-CoV-2 มีความสามารถในการกลายพันธุ์อย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดสายพันธุ์ใหม่ๆ ที่อาจมีความแตกต่างในด้านการแพร่ระบาดและความรุนแรงของโรค
ความรุนแรงของโรคติดเชื้อโควิด (COVID-19)
ผู้ป่วยส่วนมากจะมีอาการทางระบบทางเดินหายใจตั้งแต่อาการน้อยจนถึงปานกลาง และสามารถหายได้เองโดยที่ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาการรักษาแบบพิเศษ อย่างไรก็ตามในผู้ป่วยบางกลุ่มที่มีความเสี่ยงจะมีอาการที่รุนแรงและจำเป็นต้องดูแลรักษาอย่างไกล้ชิด ได้แก่ผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือด ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ผู้ป่วยโรคทางเดินหายใจ ผู้ป่วยโรคมะเร็ง หรือโรคอื่นๆ ที่มีแนวโน้มจะแสดงอาการที่รุ่นแรง
ผู้ติดเชื้อสามารถแพร่เชื้อผ่านทางช่องทางปากและจมูกในรูปแบบละอองขนาดเล็กเมื่อมีการไอ จาม พูด หรือหายใจ
การป้องกันการติดเชื้อโควิด (COVID-19)
- ฉีดวัคซีนเชิ้อโควิด
- เว้นระยะห่างทางสังคม
- ใส่หน้ากากอนามัย
- ล้างมืออย่างสม่ำเสมอ
- หากมีอาการเจ็ปป่วยให้พักรักษาตัวแยกออกจากกลุ่มสังคม
อาการของผู้ที่ติดเชื้อโควิด (COVID-19)
อาการที่พบได้บ่อย
- มีไข้
- ไอ
- อ่อนเพลีย
- สูญเสียความสามารถในการดมกลิ่นและรับรส
- เจ็บคอ
- ปวดศีรษะ
- ปวดเมื่อยเนื้อตัว
- ท้องเสีย
- มีผื่นบนผิวหนัง หรือนิ้วมือนิ้วเท้าเปลี่ยนสี
- ตาแดงหรือระคายเคืองตา
แหล่งอ้างอิง
